Osiągniemy, co osiągnąć zdążymy

Przestrzenią tego widowiska zarządza dźwięk. Jego obecność i absencja. Wyznaczają rytm, w którym poruszają się aktorzy. „Nieosiągalne” na festiwal #StudenciNaScene przywiózł Teatr Imperialny z Lublina. Opiekunem spektaklu jest Katarzyna Szarapowa. 

Pierwsza zaleta lubelskiego przedstawienia kryje się w jego formule. To czytelny, mocny teatr fizyczny. Oparty o kolektyw performerów, którzy wspólnie opracowali zasady ruchu na scenie, ułożyli dramaturgię. To mocny punkt. Dzięki temu mamy widowisko od początku do końca należące do tych co na scenie, a nie będące wynikiem ich zewnętrznego ukształtowania na potrzeby założonej formuły. Cieszy oko dbałość o kostium, przemyślane rekwizyty. Czyli następna zaleta „Nieosiągalnego”.

Spektakl jest serią sekwencji tanecznych, mówiąc w wielkim uogólnieniu, rozważających stosunek człowieka do środowiska w którym się znajduje. Jego miejsce w układance świata. Możliwości osiągania celów i realizowania marzeń. Czy to mu się udaje? Jak odczytywać kolejne obrazy pojawiające się na scenie? Tu Artyści zostawiają widzom pełną wolność. Słusznie. Widowiska performatywne powinny dawać przestrzeń wyobraźni. „Nieosiągalne” taką przestrzeń pozostawia. 

Teatr Imperialny przedstawia swoje wersje zagadnień egzystencjalnych. Taniec performerów przyciąga myśli. Budzi kolejny raz refleksję, że współczesne postrzeganie relacji między ludzkich silnie koreluje z rozpatrywaniem zależności, zmagania o dominację. Podmiotowość i przedmiotowość człowieka wobec bliźniego. Może tak było zawsze? Może wyzwolenie się z myślenia kategoriami fizycznego uzależnienia i wykrystalizowanie wolnej od nich relacji emocjonalnej in pura forma nie jest w ogóle i nigdy nie było możliwe? 

Przerywają. Konfrontują dźwięk z ciszą. Światło z mrokiem, w którym pogrąża się scena po kolejnej odsłonie. Znowu błyskają reflektory. Ruszają. Świetnie się to ogląda, przyjemnie słucha ich głosów w partiach wokalnych. Pozostają w pamięci i budzą rozważania. Kulminacyjny moment zaskakuje i zastanawia. Na ekranie pojawiają się zdjęcia ludzkiego okrucieństwa. Wygłodniałe dzieci, zwierzęta, rany wojny. Klęski. A oni siedzą przed tym wszystkim jak przed ogromnym telewizorem i każdy kolejny slajd kwitują gromkim śmiechem. Świetne to jest. Uświadamia, jak mocno jesteśmy zaszczepieni na tragedię. Jak lejąca się na nas medialna woda znieczuliła ludzką wrażliwość i empatię. Co osiągamy?

Jesteśmy ziarnem, powstałym z kłosa naszych przodków. Rośniemy. Kłos naszego pokolenia urodzi ziarno nam potomnych. Koło historii obróci się i z wspinających na szczyt marzeń życiowych alpinistów staniemy się fundamentami nowego życia. Na naszych śladach kolejni zaczną je popychać do przodu, korzystając z naszej wiedzy i doświadczeń. Tyle po nas pozostanie w nieuchronnym procesie przemijania. Nigdy nie osiągniemy absolutu. Momentu w którym zrozumienie egzystencji stałoby się pełne. Kompletne. Mamy na to z jednej strony śmiesznie mało czasu. Kilkadziesiąt lat darowanych nam przez szyderstwo Losu. Patrzcie, woła do nas. Moje wy chomiki zamknięte w bębnie napędzanym ich własnym ruchem. Połykacie swój pot w pośpiesznym łapaniu nitek życia. Nigdy nie zdążycie ich należycie zapleść. To „Nieosiągalne”. Z drugiej nie jest to możliwe, bo cywilizacja wciąż się rozwija. Ktoś stale trzyma jej przed oczami zwisającą z wędki marchewkę. A cywilizacja goni, wierzy że dogoni. Nigdy się to nie stanie. Zaspokojenie jednej potrzeby generuje kolejną. Spełnienie marzenia wytwarza następne. Osiągnięcie celu stwarza miejsce nowemu. 

Wiele było - nie przeczę - tego typu spektakli. Jednak to nie zarzut a konstatacja. W zasadzie teatr, który jest lustrem rzeczywistości, odbija po wielokroć obrazy podobne. Podobne. Ale nie takie same. I to stanowi jego siłę. Magnes powodujący, że on się po prostu nigdy nie znudzi. Bronią się artyści Teatru Imperialnego przed szufladkowaniem ich sztuki jako „głosu pokolenia”. Rozmawialiśmy o tym. Nie chodzi mi o zawężanie ich grona odbiorców do jednego pokolenia, nie mam też na myśli tego, że mówią w hermetyczny sposób. Wręcz przeciwnie. Pisząc o tym, ze „Nieosiągalne” wyrażają punkt widzenia ludzi przynależnych pokoleniowo i w tym jednolitych, podkreślam ich prawo do wyważania drzwi, które dla wielu są od dawna otwarte. Rozważania o ludzkiej chciwości, potrzebie rywalizacji, niszczenia jak w wilczym stadzie jednostek najsłabszych. Budowania potęgi władzy na uległości poddanych. Znamy to przecież. Cóż z tego? Znaliśmy jako ludzkość w czasach maszerujących rzymskich legionów. Przerabialiśmy w średniowiecznych salach. Nie będę przecież wymieniać kolejnych epok, bo szkoda państwa czasu. gdybyśmy odrzucili jako potencjalne fundamenty spektakli wszystko to, co już było, okazałoby się że w zasadzie teatr dawno umarł. A żyje i ma się dobrze. lublinianie są tego niezłym przykładem. Stworzyli go z potrzeby serc, potrzeby mówienia o swoich sprawach. Niezależnie, niekonwencjonalnie. Co osiągnęli? Na razie „Nieosiągalne”, ale zapowiadają, że to nie koniec. 

Interesująca forma wspartą sugestywną treścią. Teatr Imperialny przeszedł festiwalową próbę bez szwanku i bez kłopotu. Kłaniam się Performerom i zapisuję Ich w pamięci. Będę szukać kolejnych okazji do spotkań z Ich sztuką. 

Reżyseria: Katarzyna Szarapowa

Wokal: Bartosz Stańczyk

Skrzypce; Oliwia Kraszewska

Obsada: Zofia Mysza, Alek Kądziela, Mateusz Franczak, Oliwia Kruszewska, Bartek Banach, Amelia Szczurek, Julia Osipowska, Paola Adamczyk, Julieta Bartoszewska, Wiktor Inglot

Festiwal #StudenciNaScene2026 - Zadanie publiczne współfinansowane ze środków otrzymanych w 2026 r. od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach konkursu „Organizowanie i animowanie działań na rzecz środowiska akademickiego”.